België tegen Nederland: de competities

Vaak wordt aangenomen dat er veel overeenkomsten zijn tussen België en Nederland. We zijn tenslotte beide kleine landen, spreken deels dezelfde taal, en behoorden zelfs voor vijftien jaar tot hetzelfde Verenigde Koninkrijk der Nederlanden. Maar hoe zit het eigenlijk met het verschil in voetbal tussen de beide landen?

Op het eerste gezicht lijken er veel overeenkomsten. Zo hebben beide landen een traditionele top-drie die bestaat uit een hoofdstedelijke ploeg die bekend staat om mooi voetbal en die arrogantie verweten wordt, een ploeg die het meer van mentaliteit moet hebben en die vooral een working class-imago heeft en club uit de provincie, wiens fans al dan niet als geuzennaam boeren worden genoemd. Voor de niet-ingewijden: Ajax en Anderlecht, Feyenoord en Standard Luik, PSV en Club Brugge.

Maar zijn er meer overeenkomsten, of zijn er verder toch vooral verschillen?

Het begin

De eerste voetbalclub van Nederland werd in 1879 opgericht: de Haarlemsche Football Club, HFC.
Ze heeft 131 jaar stand gehouden tot ze dit seizoen failliet ging, en komend seizoen na een fusie als Haarlem-Kennemerland zal doorgaan bij de amateurs. De club kende in het verleden enkele succesperiodes, waaronder de bekerwinsten in 1902 en 1912, het landskampioenschap in 1946, en met dank aan jeugdspeler Ruud Gullit deelname aan de UEFA-cup in 1982, waarin het in de eerste ronde AA Gent versloeg, maar vervolgens tegen Spartak Moskou ten onder ging, en bovendien getuige was van de Loezjnikiramp.

De oudste Nederlandse club die nog actief is in het profvoetbal is Sparta Rotterdam, opgericht in 1888, dat dit jaar degradeerde uit de Eredivisie. Sparta wist zes maal landskampioen te worden, voor het laatst in 1959, en won drie bekers.

De oudste club van België is een jaar jonger dan HFC: de Antwerp Athletic Club  werd in 1880 opgericht, en kreeg in 1887 een eigen voetbalafdeling genaamd Royal Antwerp Football Club. Ook hier is ouderdom geen garantie voor succes, want de Antwerp FC heeft financiële problemen en speelt sinds 2004 in de Tweede Klasse. Het team is wel de laatste Belgische ploeg die een Europese bekerfinale speelde: in 1993 verloor ze op Wembley de Europacup-2-finale van Parma.

Natuurlijk is voetbal spelen zonder tegenstanders niet leuk. In Nederland begon met in 1888 met een competitie tussen zeven teams, die gewonnen werd door het Rotterdamse VV Concordia. België volgde in 1895. De Football Club Liégeois was dat jaar de beste van de zeven teams.

Betaald voetbal

Wanneer het betaalde voetbal in België zijn intrede deed is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk is dit een geleidelijk proces geweest. In Nederland was men aanvankelijk zeer streng, en schorste men zelfs spelers die betaald werden voor hun diensten. Zo vertrokken spelers als Bep Bakhuys (Metz) en Faas Wilkes (Internazionale) naar het buitenland, en werden ze tijdelijk geschorst voor het Nederlands elftal. In 1954 zag de bond in dat het zo niet verder kon en werd de eerste profcompetitie georganiseerd, die gewonnen werd door Willem II. De eerste profclub in 1954 was overigens Fortuna ‘54, de voorloper van het momenteel kwakkelende Fortuna Sittard.

Huidige situatie

Anno 2010 heeft België een competitiesysteem bestaande uit twee profliga’s: de eerste en tweede klasse. De de onderliggende niveau’s zijn officieel niet-betaald, al worden er vaak wel vergoedingen en salarissen uitgekeerd.

Nederland kent traditioneel twee betaaldvoetbalcompetities die gescheiden waren van de amateurdivisies: de Eredivisie en de Eerste Divisie. Degraderen uit de laatste was niet mogelijk; clubs konden enkel door een faillisement verdwijnen. Vanaf 2010 wordt er voor het eerst met een semi-professionele tussenliga gespeeld, de Topklasse. Hierdoor was het het voorgaande seizoen wel mogelijk te degraderen uit de Eerste Divisie, een twijfelachtige eer die TOP Oss ten deel viel.