Thuisvoordeel: feit of mythe?

Al jaren wordt het zonder nadenken beweerd: de thuisploeg is in het voordeel. Het lijkt ook logisch — bekend terrein, je eigen publiek, en geen lange busreis naar Groningen of Kortrijk in de benen. Maar gelukkig zijn er eigenwijze wetenschappers die alles willen toetsen. Zo ook Eva Heinrichs, die enige jaren terug haar afstudeerscriptie over dit onderwerp schreef aan de universiteit van Dortmund.

Minder thuisdoelpunten

Zij heeft een databestand gemaakt van alle uitslagen uit de eerste en tweede Bundesliga, de Primera Division, de Serie A en de Premier League sinds 1963. Zo’n 71.000 wedstrijden in totaal. En wat blijkt? Het thuisvoordeel bestaat inderdaad, zo’n 56% van de keren wint de thuisspelende ploeg. Maar sinds het seizoen 87/88 wordt het wel steeds kleiner.

Zo won in het seizoen 06/07 de thuisploeg nog maar 44% van de wedstrijden; de rest was gelijk of een overwinning voor het uitspelende team.

Een begin tot een verklaring biedt Heinrichs ook: het aantal uitdoelpunten is gelijk gebleven, maar door thuisspelende ploegen wordt minder gescoord, zo blijkt uit haar data. Hoe dat komt weten we dan weer niet.

Dankzij de fans

Een studie van de Engelsman Alan Nevill uit 1999 keek ook al naar het thuisvoordeel. Het testte de drie verklaringen die we in het begin van dit artikel al opperden. De reistijd vond hij geen goede verklaring, omdat voetbalteams ook tegen gasten uit zeer nabij gelegen steden een thuisvoordeel bleken te hebben. De theorie van bekend terrein viel voor hem af doordat teams met kunstgras niet significant slechter presteerden op echt gras, en visa versa.

De laatste verklaring leek Nevill de beste: de fans. Het thuisvoordeel, zo blijkt uit de data, wordt groter naarmate meer fans er in het stadion zitten. Bovendien bleken scheidsrechterlijke beslissingen maar 30% van de tijd in het nadeel van de thuisploeg. Dus dan weten we ook weer wat we kunnen doen om ons favoriete team te helpen: allemaal naar het stadion! En die scheidsrechter flink onder druk zetten!

Bronnen

• Die Heimmannschaft ist im Vorteil. Neon Magazine. Januar 2011, p. 16.
• Das Märchen vom Heimvorteil. Focus Online. 15 juni 2006.