De geheime onzin van het bidbook

Uit onze recente posts over de pogingen van België en Nederland om het WK van 2018 — of dat van 2022, maar dat is nog onwaarschijnlijker — binnen te halen, zou je het idee kunnen krijgen dat Sinds De Neve liever geen WK in de lage landen ziet. Niets is echter minder waar, het lijkt ons fantastisch. We trachten enkel wat kritische kanttekeningen te maken, net als vele anderen, maar alle nuance lijkt inmiddels al gesneuveld.

‘Onzin’, zo veegde Harry Been, CEO van het management team van The Bid, alle kritiek onder één noemer. Henk Kessler, nog een paar maanden directeur van de Nederlandse voetbalbond, vond WK-critici maar ‘zure Calvinisten’.

Tegelijkertijd hebben de voorstanders maar een enkel argument. Een zeer sterk argument, dat wel, want het zou inderdaad geweldig zijn om een WK in onze landen te hebben. Dat EK in 2000 was leuk, maar een EK verbleekt direct naast de grandeur van een WK.

Bidcelebs worden ingezet om ons op emotionele gronden te overtuigen. Hier Pfaff, Van Himst en tennisster Henin. (Foto: Nico Vereecken / Photonews)Het is echter niet vreemd dat er ook mensen zijn die even een stapje terugnemen en kijken wat we daarvoor allemaal wel moeten neerleggen. En dat er dan een discussie komt over hoeveel we willen toegeven voor dat mooie WK is alleen maar toe te juichen. En inderdaad, soms gaat dat met foutieve argumenten en verkeerde argumentaties. Niet alleen bij het gepeupel, want ook in de krant lezen we soms tegenstrijdige berichten. Er hangt nu eenmaal veel onduidelijkheid rond het bod wat aan de FIFA gedaan is. Onduidelijkheid die niet is geschapen door de critici, maar juist door het organisatiecomité en de FIFA die alles in het werk stellen om zo weinig mogelijk te laten uitlekken. Was dat bidbook maar openbaar. Dan kon de media correcte samenvattingen en analyses maken, en dan konden we met ze allen besluiten of we het de moeite waard vinden. Zonder dat we ons op zogenaamde ‘onzin’ moeten beroepen.

Kruipen voor de FIFA, deel 3

De soap over het HollandBelgium Bid (oh, die naam…) blijft maar voortduren. In België keerden de politici Jean-Marie Dedecker (LDD) en Bert Ancieux (sp.a.) zich tegen de Belgische toezeggingen, al krabbelde Ancieux al snel weer terug toen de toezeggingen genuanceerd werden.

In België is men sowieso wat aan het terugkrabbelen nu twee Gentse economen berekenden hoeveel het WK ons volgens een kosten-baten-analyse zou kosten: 33 euro per Belg, en 9 euro per Nederlander. Natuurlijk zijn zulke berekeningen ‘per hoofd’ altijd een beetje flauw, maar het verschil is toch opvallend. Het komt vooral door het aantal inwoners en de kosten voor de verbouwingen van de stadions. Het leidde tot de suggestie van de onderzoekers om het zwaartepunt van het WK iets meer naar Nederland te brengen, en België maar vier in plaats van zes stadions te laten leveren.

In de Volkskrant verscheen vandaag een interessant stuk van Raoul du Pré over de belastingtoezeggingen die Nederland aan de FIFA heeft gedaan (‘Kabinet geeft FIFA ongekende privileges en overtreedt de regels’, 11 augustus 2010). De FIFA zal geen rijksbelastingen, geen lokale belastingen en geen btw hoeven te betalen. Volgens het comité van de Bid en de belastingspecialisten die de Volkskrant sprak, zijn die eerste twee niet heel uitzonderlijk, omdat de FIFA achteraf belasting betaalt in Zwitserland. Die btw-vrijstelling is wel uitzonderlijk volgens de in het artikel geciteerde hoogleraar Europees belastingrecht Han Kogels, vooral omdat de ticketverkoop aan consumenten ook wordt vrijgesteld. Bovendien staan Europese regels zulke vrijstellingen niet eens toe. Ook bij het WK in 2006 hief de Duitse belastingdienst wel gewoon btw.

Zie ook onderstaand filmpje van professor Kogels:

Overigens gaan we niet helemaal voor de FIFA door het stof. Aan enkele eisen weigert Nederland te voldoen, zoals het overdragen van de leiding over de politie. Deze autoriteit blijft gewoon bij de burgemeesters, zo meldt de NOS.

Kruipen voor de FIFA, deel 2

Kruipen voor de FIFA, deel 1

Kruipen voor de FIFA

Nu het WK is afgelopen, is men al weer met de volgende toernooien bezig. Op 3 september start de kwalificatie voor Euro 2012 met de kraker, volgens De Neve dan, tussen België en Duitsland. Daarvoor staat er nog een setje oefenduels gepland waarover nu al veel te doen is. Maar de echte visionairen in Nederland kijken al vooruit naar het WK in 2018.

Zoals iedereen inmiddels wel weet, stellen Nederland en België zich gezamenlijk kandidaat om dit te organiseren, waarbij ze nog concurrentie hebben van Engeland, Rusland, de Verenigde Staten en het duo Spanje/Portugal. Wat minder mensen weten is dat de landen gekozen worden op basis van een zogenaamd bidbook dat ze bij de FIFA moeten indienen en waarin alle plannen beschreven zijn. Deze bidbooks zijn strict geheim.

In de aanloop naar het afgelopen WK leidde dat al tot ophef. Nederlandse sporthistorici startten een zoektocht naar het verdwenen bidbook, dat slechts gedeeltelijk boven tafel kwam. In de laatste Hard Gras deed Simon Kuper hierover nog wel enkele onthullingen. In het originele bidbook dat Kuper, via Johnny Jordaan, mag inkijken staat dat men kan volstaan met een renovatie aan Soccer City en een aantal rugbystadions. Het budget voor stadions bestond toen nog uit 200 miljoen euro. Nadat het bidbook geaccepteerd was veranderde de mening van de FIFA langzaam. Onder meer door het uitstekende WK van Duitsland in 2006 wilde men iets dat minimaal gelijkwaardig was. Er moesten nieuw stadions gebouwd worden op de mooiste plekken van Zuid-Afrika. Langzaam wist men ook de Zuid-Afrikaanse officials in deze plannen mee te krijgen, onder meer door de rivaliteit tussen de steden onderling uit te spelen. Nu zit met men dure stadions in blanke wijken waar het voetbal niet leeft, in steden zonder grote voetbalclubs, of direct naast een groot rugbystadion zoals in Durban. Kosten: 1,3 miljard euro, een budgetoverschrijding van 550%.

Het Moses Mabhida Durban Stadium. Met rechtsonder het reeds bestaande rugbystadion, dat ook aangepast had kunnen worden. (Foto: Shine 2010.)

Nadien raakten er nog een aantal details bekend. Zo bestond er voor de 3,2 miljard dollar die het WK de FIFA opleverde een special belastingbubbel, waarmee de gehele winst belastingvrij vanuit Zuid-Afrika mee naar het hoofdkwartier in Zwitserland genomen kon worden. Tevens kregen de FIFA en haar sponsors exclusieve rechten in en om de stadions. Dit resulteerde onder meer in het oppakkken van de Bavariababes, en het ontbreken van traditionele Afrikaans eetkraampjes. Tevens blijkt FIFA-baas Sepp Blatter ook niet altijd een even fijn persoon te zijn.

De vraag is nu wat dit betekent voor Nederland en België, mochten zij het WK toegewezen krijgen. Zijn zij even vrijgevig cq. wanhopig naar de FIFA toe? Het lijkt er wel op, want ook de belastingbubbel zal bij ons van kracht zijn. Voor de rest weten we niet wat er in het oh zo geheime bidbook staat.

Toch?

Gelukkig zijn er nu een aantal kamerleden die inzage eisen, al is het natuurlijk een beetje laat om dat pas te doen nadat ze al akkoord zijn gegaan. Wat dat betrekt is RTL Nieuws wat beter bij de pinken, wat zij hebben beslag weten te leggen op een deel van het bidbook, en lijsten meteen een aantal toezeggingen op. Zo, nu kan de discussie dus echt beginnen. Hoe graag willen wij dat WK?

Papieren bronnen

Simon Kuper, Mandela wint de wereldcup. Hard Gras nr. 72, mei 2010. Pp. 117–120.