De waarde van profvoetbal

Het rapport is alweer een week oud, maar het was een beetje aan de aandacht van De Neve, en veel andere media, ontsnapt: de NOS-voetbalenquête waarin wethouders van gemeenten met een BVO (Betaald Voetbal Organisatie) ondervraagd werden.

De wethouders geven hierin aan dat ze voetbal belangrijk vinden voor hun gemeente. Gemiddeld waarderen ze dit met een 7,7 op een schaal van 10. Slechts enkele wethouders kunnen de economische waarde ook kwantificeren: in Eindhoven, met twee clubs, wordt dit op 116 miljoen euro per jaar geschat. In Nijmegen schrijft men 27 miljoen euro op het conto van de voetbalclub, terwijl dit bij Emmen vijf miljoen is.

Daarnaast hebben 16 van de 28 deelnemende wethouders het afgelopen jaar steun verleend aan hun club. Dit kan variëren van leningen, tot aan voordelen bij de huur of een sponsoringsovereenkomst. Soms worden hier eisen aan verbonden, zoals financiële verantwoording of een maatschappelijk beleid, maar slechts zes wethouders zeggen toezicht te hebben op de gelden.

Dat steun aan professionele voetbalclubs vaak voor verhitte debatten zorgt is geen geheim. Zoals Gerdo van Grootheest, raadslid in Maastricht, het uitdrukt: “Wat opvalt is dat bij de discussies over financiële steun aan BVO’s ratio en emotie nog wel eens door elkaar lopen. Maar het gaat hierbij wel over het steken van gemeenschapsgeld in een commercieel voetbalbedrijf. En waarom krijgt de ene BVO wel gemeentelijke steun en de ander niet? Zorgt dat niet voor competitievervalsing? Wij pleiten voor een landelijke discussie over dit onderwerp.”

Eigenlijk gaat het vooral mis in die steden waar de voetbalclub zichzelf niet kan bedruipen en bij de gemeente voor steun komt aankloppen. Zeker wanneer het al dan niet verkrijgen van steun af hangt van de personen en de partijen die het op dat moment voor het zeggen hebben. Hield Gerd Leers een paar jaar geleden nog stevig de hand op de knip toen MVV om geld kwam vragen, met rellen tot gevolg, tegenwoordig worden zelfs afspraken uit het verleden geschonden om de club toch nog maar uit de rode cijfers te helpen. Of er raakt ineens bekend dat Willem II de gemeente jarenlang te veel huur betaalde, die de gemeente dan toevallig terug kan storten. De constructies zijn zo dubieus dat nu zelfs de Europese Commissie poolshoogte komt nemen.

Misschien is de suggestie om een nationale discussie te voeren over het financieren van BVO’s met publiek geld zo slecht nog niet.

Voetbalclubs en hun huishoudboekjes

In Nederland was het gisteren schrikken: uit onderzoek bleek dat twaalf van de 36 Nederlandse profclubs komende seizoen bij de bond onder curatele staan. Twintig clubs zitten in ‘categorie 2’, wat betekent dat de financiële toestand daar op z’n minst zorgelijk is. Categorie 3, de financieel gezonde clubs, kent slechts vier namen: sc Heerenveen en de laagvliegers Go Ahead Eagles, FC Volendam en Telstar.

Eigenlijk hoort FC Twente ook bij de gezonde clubs, aldus de KNVB, maar omdat zij haar spelers geen waarde toekent pakt de begroting negatief uit.

Die ene officieel gezonde Eredivisieclub, Heerenveen, maakte bovendien gisteren bekend dat ze haar begroting van 30 naar 26 miljoen euro terugschroeft.

Ajax zat al langer in categorie 2, en dankzij de economische crisis treedt PSV dit jaar ook tot die groep toe. Feyenoord staat al langer onder curatele in categorie 1, samen met bijna-falliete clubs als NEC, RKC, Fortuna Sittard en MVV. Waarbij de Maastrichtse club gisteren te horen kreeg dat ze dit seizoen begint met nog een extra minpunt, waarmee het totaal op acht komt. Allemaal niet erg rooskleurig dus.

Voorzitter Philippe Dufermont kon Excelsior Moeskroen vorig jaar niet voor een faillisement behoeden. (Foto: Jimmy Bolcina / Photo NewsIn België stamt het laatste overzicht van een jaar geleden, toen Trends bekend maakte dat de clubs in de Eerste Klasse over het algemeen financieel gezond zijn, in tegenstelling tot de clubs een divisie lager. Inmiddels weten we dat het afgelopen seizoen in België een chaos was omdat Moeskroen, overigens wel het grootste zorgenkind volgens de Trendsstudie, tussentijds failliet ging en uit de competitie werd gehaald.

De Tweede Klasse is een slagveld. De meeste clubs proberen veel te investeren, om zo via een promotie aan de malaise te ontkomen. Dat is echter slechts voor enkelen weggelegd, zoals Lierse, dat nu serieuze problemen zou hebben als ze niet gepromoveerd was. Die problemen blijven voor veel andere clubs.

“Tweede is de laatste jaren dan ook een kerkhof van voetbalclubs geworden. Beringen-Heusden-Zolder maakte het tweede seizoen in de reeks zelf niet meer vol en is failliet. Lommel is opgegaan in KVSK United, Beveren in Waasland-Beveren. Ook Antwerp, de oudste club van het hele land, zit al zes jaar in de reeks. Elk jaar hoort de ‘Great Old’ bij de favorieten, steeds lukt het net niet. Met als gevolg dat de club in acute geldnood blijft verkeren. In maart kwam er net geen spelersstaking van.” (De Morgen, 22 juli 2010)

Ook in het buitenland zien we clubs die zich in de schulden steken en speculeren op sportief succes om dit terug te verdienen, succes dat slechts voor enkelen is weggelegd. Waar de inkomsten uit mediarechten, marketing en toeschouwersaantallen een stuk hoger liggen dan in de lage landen, zijn de schulden ook van galactische proporties.

De managementconsultants van A.T. Kearney hebben dit in kaart proberen te brengen. In een studie hebben ze de topcompetities van Duitsland, Engeland, Italië, Frankrijk en Spanje tegen elkaar afgezet volgens criteria waar normale bedrijven ook op beoordeeld worden. De Duitse competitie doet het het beste, onder meer door grote toeschouwersaantallen en relatief verantwoord beleid. Ook de investeringen gemaakt voor het WK 2006 werpen hun vruchten af volgens de studie.

Het minder florisante is dat volgens normale economische maatstaven de Engelse, Spaanse en Italiaanse voetbalcompetities binnen twee jaar failliet zouden zijn. Dit komt vooral doordat de RoA (Return on Assets, Rentabiliteit Totaal Vermogen) in deze sector erg laag ligt. Met andere woorden, men maakt erg weinig winst in verhouding tot het vermogen dat er in de sector zit. De grootste boosdoeners naast de spelerssalarissen zijn de transferbedragen, omdat deze grote competities meer transfergelden betalen dan ze ontvangen.

Estadio Santiago Bernabéu, voetbaltempel en symbool voor spilzucht. (Foto: Daniel Schroeder / Wikipedia)

Daarnaast gaat het rapport in op de eenzijdige relatie tussen geld en sportief succes. Weliswaar kan je met geld voor een groot deel sportief succes afdwingen, maar het omgekeerde blijkt minder waar: sportief succes levert financieel weinig op. Het huidige systeem maakt het verleidelijk om veel te investeren, om zo fans en geldschieters tevreden te houden, maar op de lange termijn levert het weinig financieel rendement op. De consultants stellen daarom strengere regulering voor, die door clubs en nationale en internationale bonden samen moet worden opgesteld en nageleefd. Wat dat betreft is er voor het Nederlandse voetbal wellicht nog hoop voor de toekomst, en moeten we misschien erg blij zijn met de strafpunten die de KNVB momenteel uitdeelt. De Belgische bond moet ook maar snel een scherp financieel beoordelings- en handhavingssysteem invoeren.

Update on woensdag 4 augustus 2010 by Sander

Simon merkt per e-mail op dat het er ook voor België goed uitziet, want daar worden zelfs toppolitici ingezet.

Update on woensdag 4 augustus 2010 by Sander

Vandaag maakte de KNVB bekend dat het niet om 12 maar om 13 clubs gaat die in categorie 1 zitten. Naast de clubs die op het lijstje van RTL stonden (zie de link in het artikel), hoort ook Excelsior hierbij.

Minpunten

In het buitenland is het al redelijk gewoon, maar voor Nederlandse begrippen lijkt het een nieuwe trend: de puntenaftrek. De tricolores ontliepen ze, maar MVV heeft er drie aan z’n broek, en gisteren werd bekend dat ook NAC met een punt minder aan de competitie begint. Sterker nog, de KNVB heeft nog een paar teams op de nominatie staan.

Uit de Nederlandse competitie schieten De Neve niet zo snel precendenten te binnen, al staat het jullie lieve lezers natuurlijk vrij ze in de comments te benoemen. Recent waren er echter wel enkele bekende gevallen in de buitenlandse competities. Het meest omvangrijke is het Italiaanse omkoopschandaal, waarbij Juventus werd teruggezet naar de Serie B en daar negen punten in mindering bovenop kreeg. Lazio, AC Milan en Fiorentina mochten in de Serie A blijven, maar kregen uiteindelijk respectievelijk 3, 9 en 15 punten in mindering. De gevolgen vielen uiteindelijk mee, want de eerste twee teams kwalificeerden zich voor de Champions League terwijl Fiorentina de UEFA-cup in mocht.

Ook in Engeland werkt men met strafpunten. Dit jaar kreeg Crystal Palace nog tien punten in mindering in het Championship, waarmee ze degradatie maar juist ontliep. Een divisie hoger liep het minder goed af, want met negen punten in mindering degradeerde Portsmouth. En jaar eerder overkwam Southampton hetzelfde, toen de club van Mark Wotte mede dankzij tien minpunten uit het Championship degradeerde.

In België was er het afgelopen seizoen gesteggel over een ander soort minpunten. Door het faillisement van Moeskroen werde alle uitslagen tegen dit team geschrapt. Voor een aantal clubs kwam dit nadelig uit, bijvoorbeeld voor Lokeren, dat al zes punten tegen de Moeskroeners behaald had. Zij gingen dan ook in beroep tegen deze ‘minpunten’, en wisten op het nippertje degradatie op eigen kracht te voorkomen.

Voor een keer zit de grootste grap echter niet in België, maar in Roemenië, want daar kan je strafpunten krijgen voor verkeerde clubkleuren.

De consequenties voor NAC zullen met dit enkele minpuntje minimaal blijven. Hoewel, als we de ranglijst van vorig jaar bekijken zien we twee teams bij wie een dergelijk strafpunt een plaats verlies had opgeleverd. Feyenoord had stuivertje gewisseld met AZ, maar beide plaatsen gaven recht op Europees voetbal. Voor Twente had de consequentie groter geweest, want zij waren dan geen landskampioen geworden. Gelukkig voor NAC zien we ze bij De Neve komend seizoen toch niet zo hoog eindigen.

En MVV? Dat zal net als de afgelopen jaren wel weer gewoon ploeteren worden. Onze prognose? Geen degradatie, nipte kwalificatie voor de play-offs, om dan daar weer kansloos ten onder te gaan.

Update on dinsdag 27 juli 2010 by Sander

Terwijl dit net online stond, raakte bekend dat MVV wellicht nog vijf extra strafpunten aan de broek krijgt. De actualiteit is nooit ver weg op De Neve.

Update on woensdag 28 juli 2010 by Sander

En wanneer we trends signaleren bij De Neve, dan signaleren we ook echt trends: KNVB laat zeven clubs met achterstand beginnen.

Gluren bij de Noorderburen: René Trost, nieuwe voetbalmessias van Us MVV’ke?

Dit is het eerste artikel van de rubriek ‘Gluren bij de Noorderburen’ waarop ondergetekende zijn wekelijkse of maandelijkse blik op de voetbalactualiteit in de Nederlandse competitie zal laten schijnen. Geheel in de geest van de kwaliteitsvereisten van deze voetbalblog over de derby der Lage Landen. De aftrap van onze rubriek is een onderwerp heet van de naald dat verbonden is met de sympathieke Maastrichtse voetbalvereniging MVV die door Sinds De Neve een warm maar objectief hart wordt toegedragen.

René Trost, nieuwe voetbalmessias van Us MVV’ke?

Nu de financiële problemen voor MVV van de einder zijn verdwenen en hoofdcoach Ernest Faber niet langer de Maastrichtse bank zal verwarmen, kan de club het nieuwe seizoen in alle rust aanvangen, zij het wel dat ze met drie verliespunten aan de competitie beginnen. Het bericht verscheen vandaag in De Standaard dat MVV René Trost als nieuwe trainer heeft aangesteld.

René Trost, denkt u als lezer met een Belgische achtergrond, doet mij dit geen belletje rinkelen? Inderdaad, we kennen deze Nederlander als coach van het noodlijdende Lierse dat in 2005 volop in de omkoopstorm verzeild was geraakt in de zaak Ye. Waar tot dan omkopen een praktijk heette te zijn waarvan op Belgisch niveau alleen Standard de knepen van het vak kende, bleek een Chinees in staat om het Belgisch voetbal in 2005 op zijn grondvesten te doen daveren (binnenkort hierover meer). Lierse SK groeide uit tot een van de grootste slachtoffers van de Chinese malafide gokker. Paul Put, toenmalig coach van de grootste ploeg uit Lier, moest wegens bewezen verwikkeldheid in de affaire ontslag nemen. René Trost, een trouw strijder van Roda JC Kerkrade tijdens zijn voetbalcarrière en toenmalig coach van het Limburgse Patro Eisen, nam de Lierse ploeg vervolgens in handen. Hij slaagde er op miraculeuze wijze in om de ploeg in de eerste klasse te houden na het winnen van de eindronde met drie tweedeklassers. Helaas bleef zijn geluk niet duren. Het volgende seizoen nam hij in onderling overleg met de club ontslag na een schamele twee punten uit dertien wedstrijden.

De periplon van René Trost als coach zou hem nadien leiden naar tweedeklasser KVSK United, ook bekend als het herdoopte KSK Lommel dat zowel Brugge als Anderlecht geregeld in thuismatchen een smadelijke nederlaag aanwreef. Er liep daar immers een spits rond, Dieter Dekelver genaamd, die slechts twee matchen op een jaar speelde. U mag raden tegen welke tegenstanders. Dekelver is vandaag trouwens aan het uitblazen bij Westerlo, al jaren een trouwe middenmoter in de Belgische eerste klasse uit de Kempen.

René Trost volgde bij KVSK United Peter Balette op, huidig assistent-trainer van een andere Nederlandse coach in België en lokale goeroe in Brugge, Adrie Koster. Het avontuur van René Trost bij KVSK United was echter van korte duur. Na een seizoen en een half moest Trost zelf de baan ruimen.

Kortom, MVV haalt een trainer in huis die zeker de knepen van het vak kent om in de eredivisie te overleven. Of hij echter in staat is om Us MVV’ke terug naar de Nederlandse eerste klasse te voeren, is maar zeer de vraag. Zijn palmares doet ons het ergste vrezen. We houden de lezer vanuit Brussel zeker op de hoogte van het reilen en zeilen van MVV.