Voetbalclubs en hun huishoudboekjes

In Nederland was het gisteren schrikken: uit onderzoek bleek dat twaalf van de 36 Nederlandse profclubs komende seizoen bij de bond onder curatele staan. Twintig clubs zitten in ‘categorie 2’, wat betekent dat de financiële toestand daar op z’n minst zorgelijk is. Categorie 3, de financieel gezonde clubs, kent slechts vier namen: sc Heerenveen en de laagvliegers Go Ahead Eagles, FC Volendam en Telstar.

Eigenlijk hoort FC Twente ook bij de gezonde clubs, aldus de KNVB, maar omdat zij haar spelers geen waarde toekent pakt de begroting negatief uit.

Die ene officieel gezonde Eredivisieclub, Heerenveen, maakte bovendien gisteren bekend dat ze haar begroting van 30 naar 26 miljoen euro terugschroeft.

Ajax zat al langer in categorie 2, en dankzij de economische crisis treedt PSV dit jaar ook tot die groep toe. Feyenoord staat al langer onder curatele in categorie 1, samen met bijna-falliete clubs als NEC, RKC, Fortuna Sittard en MVV. Waarbij de Maastrichtse club gisteren te horen kreeg dat ze dit seizoen begint met nog een extra minpunt, waarmee het totaal op acht komt. Allemaal niet erg rooskleurig dus.

Voorzitter Philippe Dufermont kon Excelsior Moeskroen vorig jaar niet voor een faillisement behoeden. (Foto: Jimmy Bolcina / Photo NewsIn België stamt het laatste overzicht van een jaar geleden, toen Trends bekend maakte dat de clubs in de Eerste Klasse over het algemeen financieel gezond zijn, in tegenstelling tot de clubs een divisie lager. Inmiddels weten we dat het afgelopen seizoen in België een chaos was omdat Moeskroen, overigens wel het grootste zorgenkind volgens de Trendsstudie, tussentijds failliet ging en uit de competitie werd gehaald.

De Tweede Klasse is een slagveld. De meeste clubs proberen veel te investeren, om zo via een promotie aan de malaise te ontkomen. Dat is echter slechts voor enkelen weggelegd, zoals Lierse, dat nu serieuze problemen zou hebben als ze niet gepromoveerd was. Die problemen blijven voor veel andere clubs.

“Tweede is de laatste jaren dan ook een kerkhof van voetbalclubs geworden. Beringen-Heusden-Zolder maakte het tweede seizoen in de reeks zelf niet meer vol en is failliet. Lommel is opgegaan in KVSK United, Beveren in Waasland-Beveren. Ook Antwerp, de oudste club van het hele land, zit al zes jaar in de reeks. Elk jaar hoort de ‘Great Old’ bij de favorieten, steeds lukt het net niet. Met als gevolg dat de club in acute geldnood blijft verkeren. In maart kwam er net geen spelersstaking van.” (De Morgen, 22 juli 2010)

Ook in het buitenland zien we clubs die zich in de schulden steken en speculeren op sportief succes om dit terug te verdienen, succes dat slechts voor enkelen is weggelegd. Waar de inkomsten uit mediarechten, marketing en toeschouwersaantallen een stuk hoger liggen dan in de lage landen, zijn de schulden ook van galactische proporties.

De managementconsultants van A.T. Kearney hebben dit in kaart proberen te brengen. In een studie hebben ze de topcompetities van Duitsland, Engeland, Italië, Frankrijk en Spanje tegen elkaar afgezet volgens criteria waar normale bedrijven ook op beoordeeld worden. De Duitse competitie doet het het beste, onder meer door grote toeschouwersaantallen en relatief verantwoord beleid. Ook de investeringen gemaakt voor het WK 2006 werpen hun vruchten af volgens de studie.

Het minder florisante is dat volgens normale economische maatstaven de Engelse, Spaanse en Italiaanse voetbalcompetities binnen twee jaar failliet zouden zijn. Dit komt vooral doordat de RoA (Return on Assets, Rentabiliteit Totaal Vermogen) in deze sector erg laag ligt. Met andere woorden, men maakt erg weinig winst in verhouding tot het vermogen dat er in de sector zit. De grootste boosdoeners naast de spelerssalarissen zijn de transferbedragen, omdat deze grote competities meer transfergelden betalen dan ze ontvangen.

Estadio Santiago Bernabéu, voetbaltempel en symbool voor spilzucht. (Foto: Daniel Schroeder / Wikipedia)

Daarnaast gaat het rapport in op de eenzijdige relatie tussen geld en sportief succes. Weliswaar kan je met geld voor een groot deel sportief succes afdwingen, maar het omgekeerde blijkt minder waar: sportief succes levert financieel weinig op. Het huidige systeem maakt het verleidelijk om veel te investeren, om zo fans en geldschieters tevreden te houden, maar op de lange termijn levert het weinig financieel rendement op. De consultants stellen daarom strengere regulering voor, die door clubs en nationale en internationale bonden samen moet worden opgesteld en nageleefd. Wat dat betreft is er voor het Nederlandse voetbal wellicht nog hoop voor de toekomst, en moeten we misschien erg blij zijn met de strafpunten die de KNVB momenteel uitdeelt. De Belgische bond moet ook maar snel een scherp financieel beoordelings- en handhavingssysteem invoeren.

Update on woensdag 4 augustus 2010 by Sander

Simon merkt per e-mail op dat het er ook voor België goed uitziet, want daar worden zelfs toppolitici ingezet.

Update on woensdag 4 augustus 2010 by Sander

Vandaag maakte de KNVB bekend dat het niet om 12 maar om 13 clubs gaat die in categorie 1 zitten. Naast de clubs die op het lijstje van RTL stonden (zie de link in het artikel), hoort ook Excelsior hierbij.

Grensoverschrijders: Arnold Kruiswijk

Bekenden van De Neve hadden deze bijdrage vast al verwacht, want in het jaar dat ondergetekende nu in Brussel woont hoopte hij steeds Arnold Kruiswijk nog eens te zien spelen. Helaas, het mocht niet zo zijn, want deze zomer koos Kruiswijk definitief eieren voor zijn geld.

Kruiswijk bij Anderlecht (Foto: Philippe Crochet / Photo News)Kruiswijk is een echte Groninger, die zijn opleiding genoot bij VV Appingedam en FC Groningen. Bij de laatste ploeg debuteerde hij in 2002, waarna hij rap uitgroeide tot een vaste waarde in de Groningse defensie. Ook kwam hij uit voor Jong Oranje en werd zo Europees Kampioen-onder-21 in 1996 en 1997. Het enige smetje op zijn blazoen in zijn Nederlandse periode is het record dat hij in 2006 vestigde toen hij na negen seconden Bas Roorda passeerde: de snelste eigen goal in de Nederlandse Eredivisie ooit.

Dat deed echter niets af aan het feit dat hij het tijdens zijn laatste jaar in Groningen tot aanvoerder schopte. Toen zijn contract in de zomer van 2008 afliep verwachtten velen ook dat hij naar een Nederlandse topclub of buitenlandse subtopper zou gaan. Niet bleek echter minder waar, want tot de verbazing van velen maakte Kruiswijk de overstap naar Anderlecht.

Daar was hij echter nooit het succes dat hij in Groningen wel was. In een van zijn eerste wedstrijden, in de voorronde van de Champions League tegen BATE Borisov, kreeg hij de voorkeur boven Olivier Deschacht, maar wist dit vertrouwen niet terug te betalen. Hij speelde zwak, en het thuisverlies werd hem voor een groot deel aangerekend. In de return, zonder Kruiswijk, kon Anderlecht het niet goedmaken, waardoor men uitgeschakeld was voor het kampioenenbal.

Toen hij in november van dat jaar, in de topper tegen Club Brugge, in de vierde minuut een verkeerde terugspeelbal gaf, in de voeten van Wesley Sonck, was voor de Brusselaars de maat vol. Kruiswijk was uit de gratie, en zou zich dat nooit meer herstellen.

In de winterstop van het afgelopen jaar verloste Roda JC het voormalige talent. Hij werd de rest van het seizoen verhuurd aan de club uit Kerkrade, waar hij zijn oude vorm en zelfvertrouwen weer hervond. Zijn oude Groningencoach, Ron Jans, zag dat ook, en wilde hem deze zomer naar zijn nieuwe club, sc Heerenveen, halen. Hij zag in de stabiele mandekker de ideale opvolger van het ongeleide projectiel Michael Dingsdag. Ondanks een doorlopend contract zag Anderlecht af van een afkoopsom, waardoor Kruiswijk het komende seizoen in het shirt met de rode pompeblêden, of hartjes voor de onwetende, te zien zal zijn. De Neve wenst deze sympathieke speler in ieder geval veel succes.

Overigens, voor de liefhebbers: Kruiswijk lijkt te twitteren als Kruza25. Al betwijfelen we of jullie daar veel wijzer van worden.