De waarde van profvoetbal

Het rapport is alweer een week oud, maar het was een beetje aan de aandacht van De Neve, en veel andere media, ontsnapt: de NOS-voetbalenquête waarin wethouders van gemeenten met een BVO (Betaald Voetbal Organisatie) ondervraagd werden.

De wethouders geven hierin aan dat ze voetbal belangrijk vinden voor hun gemeente. Gemiddeld waarderen ze dit met een 7,7 op een schaal van 10. Slechts enkele wethouders kunnen de economische waarde ook kwantificeren: in Eindhoven, met twee clubs, wordt dit op 116 miljoen euro per jaar geschat. In Nijmegen schrijft men 27 miljoen euro op het conto van de voetbalclub, terwijl dit bij Emmen vijf miljoen is.

Daarnaast hebben 16 van de 28 deelnemende wethouders het afgelopen jaar steun verleend aan hun club. Dit kan variëren van leningen, tot aan voordelen bij de huur of een sponsoringsovereenkomst. Soms worden hier eisen aan verbonden, zoals financiële verantwoording of een maatschappelijk beleid, maar slechts zes wethouders zeggen toezicht te hebben op de gelden.

Dat steun aan professionele voetbalclubs vaak voor verhitte debatten zorgt is geen geheim. Zoals Gerdo van Grootheest, raadslid in Maastricht, het uitdrukt: “Wat opvalt is dat bij de discussies over financiële steun aan BVO’s ratio en emotie nog wel eens door elkaar lopen. Maar het gaat hierbij wel over het steken van gemeenschapsgeld in een commercieel voetbalbedrijf. En waarom krijgt de ene BVO wel gemeentelijke steun en de ander niet? Zorgt dat niet voor competitievervalsing? Wij pleiten voor een landelijke discussie over dit onderwerp.”

Eigenlijk gaat het vooral mis in die steden waar de voetbalclub zichzelf niet kan bedruipen en bij de gemeente voor steun komt aankloppen. Zeker wanneer het al dan niet verkrijgen van steun af hangt van de personen en de partijen die het op dat moment voor het zeggen hebben. Hield Gerd Leers een paar jaar geleden nog stevig de hand op de knip toen MVV om geld kwam vragen, met rellen tot gevolg, tegenwoordig worden zelfs afspraken uit het verleden geschonden om de club toch nog maar uit de rode cijfers te helpen. Of er raakt ineens bekend dat Willem II de gemeente jarenlang te veel huur betaalde, die de gemeente dan toevallig terug kan storten. De constructies zijn zo dubieus dat nu zelfs de Europese Commissie poolshoogte komt nemen.

Misschien is de suggestie om een nationale discussie te voeren over het financieren van BVO’s met publiek geld zo slecht nog niet.

Ajax is de beste socialemediaclub van Nederland

Natuurlijk, twittervolgers scoren geen doelpunten, en leden van je clubhyve leveren geen extra punten op bij de KNVB, maar toch hebben we bij De Neve eens gekeken hoe goed de Nederlandse voetbalclubs het eigenlijk doen op de sociale media. Welke ploegen hebben daar de meeste fans?

Om te beginnen zijn we uitgegaan van de naar ons idee drie grootste netwerken: Facebook, Hyves en Twitter. Omdat het niet altijd duidelijk is welke Hyve of Twitteraccount de officiële is, zijn we steeds uitgegaan van de grootste die we konden vinden. Om zaken in proportie te plaatsen, krijgt de club met de meeste fans op een bepaald netwerk 100 punten. De punten van de overige clubs is het percentage van het aantal fans ten opzichte van de grootste club.

Wat blijkt dan? Ten eerste, dat op ieder netwerk wel iets van iedere eredivisieclub te vinden is. Al zijn zeven Facebookfans voor Willem II en drie Twittervolgers voor Excelsior natuurlijk niet iets om over naar huis te schrijven. Er valt natuurlijk te discussiëren over het belang van social media voor een voetbalclub terwijl het toch echt op het veld moet gebeuren, maar deze resultaten zijn toch wel erg mager.

Tegen Boussoufa komt Ajax er natuurlijk niet aan te pas, maar op de sociale netwerken doen ze het een stuk beter. (Foto: Peter De Voecht – Nico Vereecken / Photonews)

Ajax blijkt verreweg de populairste club, en haalt een maximale score van 300 punten. Op alle netwerken zijn de Amsterdammers het populairst. Feyenoord en PSV volgen, maar blijven met respectievelijk 138 en 99 punten ver achter. Vooral voor PSV, een club die toch redelijk actief bezig is met het internet, zie onder meer hun videokanaal, valt dit nogal tegen. Feyenoord doet het vooral op Hyves goed, terwijl PSV op Facebook piekt. Best of the rest is regerend kampioen FC Twente.

De complete lijst volgt hier:

1. Ajax, 300
2. Feyenoord, 138
3. PSV, 99
4. FC Twente, 45
5. FC Utrecht, 26
6. AZ, 23
7. ADO Den Haag, 20
8. FC Groningen, 18
9. sc Heerenveen, 17
10. Roda JC Kerkrade, 14
11. NEC, 13
12. NAC Breda, 13
13. Vitesse, 11
14. VVV-Venlo, 7
15. De Graafschap, 7
16. Heracles Almelo, 6
17. Willem II, 4
18. Excelsior, 2

Eerlijk gezegd, met wat bedenkingen hier en daar, zou dit best wel eens een redelijke voorspelling voor de eindstand in de Eredivisie dit jaar kunnen worden. Er is echter veel kritiek op onze methode te geven, dus neem het met een korreltje zout. Zo is de overmacht van Ajax op Facebook minder groot dan op de andere twee, waardoor veel Facebookfans voor de overige clubs meer beloond worden dan fans op de andere netwerken.

De complete berekeningen vind je in deze Google Doc. Hebben we ergens een Hyve of Twitteraccount over het hoofd gezien, laat het dan even weten in de comments.

Minpunten

In het buitenland is het al redelijk gewoon, maar voor Nederlandse begrippen lijkt het een nieuwe trend: de puntenaftrek. De tricolores ontliepen ze, maar MVV heeft er drie aan z’n broek, en gisteren werd bekend dat ook NAC met een punt minder aan de competitie begint. Sterker nog, de KNVB heeft nog een paar teams op de nominatie staan.

Uit de Nederlandse competitie schieten De Neve niet zo snel precendenten te binnen, al staat het jullie lieve lezers natuurlijk vrij ze in de comments te benoemen. Recent waren er echter wel enkele bekende gevallen in de buitenlandse competities. Het meest omvangrijke is het Italiaanse omkoopschandaal, waarbij Juventus werd teruggezet naar de Serie B en daar negen punten in mindering bovenop kreeg. Lazio, AC Milan en Fiorentina mochten in de Serie A blijven, maar kregen uiteindelijk respectievelijk 3, 9 en 15 punten in mindering. De gevolgen vielen uiteindelijk mee, want de eerste twee teams kwalificeerden zich voor de Champions League terwijl Fiorentina de UEFA-cup in mocht.

Ook in Engeland werkt men met strafpunten. Dit jaar kreeg Crystal Palace nog tien punten in mindering in het Championship, waarmee ze degradatie maar juist ontliep. Een divisie hoger liep het minder goed af, want met negen punten in mindering degradeerde Portsmouth. En jaar eerder overkwam Southampton hetzelfde, toen de club van Mark Wotte mede dankzij tien minpunten uit het Championship degradeerde.

In België was er het afgelopen seizoen gesteggel over een ander soort minpunten. Door het faillisement van Moeskroen werde alle uitslagen tegen dit team geschrapt. Voor een aantal clubs kwam dit nadelig uit, bijvoorbeeld voor Lokeren, dat al zes punten tegen de Moeskroeners behaald had. Zij gingen dan ook in beroep tegen deze ‘minpunten’, en wisten op het nippertje degradatie op eigen kracht te voorkomen.

Voor een keer zit de grootste grap echter niet in België, maar in Roemenië, want daar kan je strafpunten krijgen voor verkeerde clubkleuren.

De consequenties voor NAC zullen met dit enkele minpuntje minimaal blijven. Hoewel, als we de ranglijst van vorig jaar bekijken zien we twee teams bij wie een dergelijk strafpunt een plaats verlies had opgeleverd. Feyenoord had stuivertje gewisseld met AZ, maar beide plaatsen gaven recht op Europees voetbal. Voor Twente had de consequentie groter geweest, want zij waren dan geen landskampioen geworden. Gelukkig voor NAC zien we ze bij De Neve komend seizoen toch niet zo hoog eindigen.

En MVV? Dat zal net als de afgelopen jaren wel weer gewoon ploeteren worden. Onze prognose? Geen degradatie, nipte kwalificatie voor de play-offs, om dan daar weer kansloos ten onder te gaan.

Update on dinsdag 27 juli 2010 by Sander

Terwijl dit net online stond, raakte bekend dat MVV wellicht nog vijf extra strafpunten aan de broek krijgt. De actualiteit is nooit ver weg op De Neve.

Update on woensdag 28 juli 2010 by Sander

En wanneer we trends signaleren bij De Neve, dan signaleren we ook echt trends: KNVB laat zeven clubs met achterstand beginnen.

België tegen Nederland: de competities

Vaak wordt aangenomen dat er veel overeenkomsten zijn tussen België en Nederland. We zijn tenslotte beide kleine landen, spreken deels dezelfde taal, en behoorden zelfs voor vijftien jaar tot hetzelfde Verenigde Koninkrijk der Nederlanden. Maar hoe zit het eigenlijk met het verschil in voetbal tussen de beide landen?

Op het eerste gezicht lijken er veel overeenkomsten. Zo hebben beide landen een traditionele top-drie die bestaat uit een hoofdstedelijke ploeg die bekend staat om mooi voetbal en die arrogantie verweten wordt, een ploeg die het meer van mentaliteit moet hebben en die vooral een working class-imago heeft en club uit de provincie, wiens fans al dan niet als geuzennaam boeren worden genoemd. Voor de niet-ingewijden: Ajax en Anderlecht, Feyenoord en Standard Luik, PSV en Club Brugge.

Maar zijn er meer overeenkomsten, of zijn er verder toch vooral verschillen?

Het begin

De eerste voetbalclub van Nederland werd in 1879 opgericht: de Haarlemsche Football Club, HFC.
Ze heeft 131 jaar stand gehouden tot ze dit seizoen failliet ging, en komend seizoen na een fusie als Haarlem-Kennemerland zal doorgaan bij de amateurs. De club kende in het verleden enkele succesperiodes, waaronder de bekerwinsten in 1902 en 1912, het landskampioenschap in 1946, en met dank aan jeugdspeler Ruud Gullit deelname aan de UEFA-cup in 1982, waarin het in de eerste ronde AA Gent versloeg, maar vervolgens tegen Spartak Moskou ten onder ging, en bovendien getuige was van de Loezjnikiramp.

De oudste Nederlandse club die nog actief is in het profvoetbal is Sparta Rotterdam, opgericht in 1888, dat dit jaar degradeerde uit de Eredivisie. Sparta wist zes maal landskampioen te worden, voor het laatst in 1959, en won drie bekers.

De oudste club van België is een jaar jonger dan HFC: de Antwerp Athletic Club  werd in 1880 opgericht, en kreeg in 1887 een eigen voetbalafdeling genaamd Royal Antwerp Football Club. Ook hier is ouderdom geen garantie voor succes, want de Antwerp FC heeft financiële problemen en speelt sinds 2004 in de Tweede Klasse. Het team is wel de laatste Belgische ploeg die een Europese bekerfinale speelde: in 1993 verloor ze op Wembley de Europacup-2-finale van Parma.

Natuurlijk is voetbal spelen zonder tegenstanders niet leuk. In Nederland begon met in 1888 met een competitie tussen zeven teams, die gewonnen werd door het Rotterdamse VV Concordia. België volgde in 1895. De Football Club Liégeois was dat jaar de beste van de zeven teams.

Betaald voetbal

Wanneer het betaalde voetbal in België zijn intrede deed is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk is dit een geleidelijk proces geweest. In Nederland was men aanvankelijk zeer streng, en schorste men zelfs spelers die betaald werden voor hun diensten. Zo vertrokken spelers als Bep Bakhuys (Metz) en Faas Wilkes (Internazionale) naar het buitenland, en werden ze tijdelijk geschorst voor het Nederlands elftal. In 1954 zag de bond in dat het zo niet verder kon en werd de eerste profcompetitie georganiseerd, die gewonnen werd door Willem II. De eerste profclub in 1954 was overigens Fortuna ‘54, de voorloper van het momenteel kwakkelende Fortuna Sittard.

Huidige situatie

Anno 2010 heeft België een competitiesysteem bestaande uit twee profliga’s: de eerste en tweede klasse. De de onderliggende niveau’s zijn officieel niet-betaald, al worden er vaak wel vergoedingen en salarissen uitgekeerd.

Nederland kent traditioneel twee betaaldvoetbalcompetities die gescheiden waren van de amateurdivisies: de Eredivisie en de Eerste Divisie. Degraderen uit de laatste was niet mogelijk; clubs konden enkel door een faillisement verdwijnen. Vanaf 2010 wordt er voor het eerst met een semi-professionele tussenliga gespeeld, de Topklasse. Hierdoor was het het voorgaande seizoen wel mogelijk te degraderen uit de Eerste Divisie, een twijfelachtige eer die TOP Oss ten deel viel.